Na ptaki do
Turcji
Dnia 4 sierpnia 2004 rozpoczęliśmy naszą terenową wyprawę do Turcji. Zanim dotarliśmy do celu musieliśmy przemierzyć pół Europy różnymi środkami lokomocji. Trasa nie jest prosta jeśli nie korzysta się z własnego transportu, ale w zamian zapewnia wiele niezapomnianych przeżyć... Nasza długa i kręta droga do Turcji wiodła przez Polskę, Ukrainę, Rumunię i Bułgarię. Powrót do Polski przez Bułgarię, Rumunię, Węgry i Słowację minął zdecydowanie szybciej, chyba czuliśmy już bliskość domu...
Po drodze zatrzymywaliśmy się rzadko w związku z czym zaobserwowaliśmy jedynie kilka ciekawszych gatunków ptaków. Spotykane w kilku miejscach przede wszystkim w Rumunii i Bułgarii: czapla nadobna Egretta garzetta, bocian biały Ciconia ciconia, bocian czarny Ciconia nigra, przepiórka Coturnix coturnix, turkawka Streptopelia turtur, żołna Merops apiaster, kraska Coracias garrulus, dzierlatka Galerida cristata, gąsiorek Lanius collurio, białorzytka Oenanthe oenanthe.
Sierpień nie jest najlepszym miesiącem na ptaki w Turcji, mimo to jesteśmy zadowoleni. Podczas dwutygodniowego pobytu w tym niezwykłym kraju zwiedziliśmy wiele wspaniałych miejsc, gdzie zaobserwowaliśmy około 140 gat. ptaków w związku z czym wymieniamy tylko te najciekawsze:
09-11 sierpień
Stambuł, Bosfor
Przepiękne miasto z niesamowitym azjatyckim klimatem położone po obu (Europejskiej i Azjatyckiej) stronach Cieśniny Bosfor łączącej Morze Czarne z Morzem Marmara. To tędy właśnie prowadzi główna trasa wędrówki setek tysięcy ptaków z Europy wschodniej do Afryki.
A oto najciekawsze ptaki jakie zaobserwowaliśmy w tej okolicy:
kormoran czubaty Phalacrocorax aristotelis - pojedyncze, niewielkie stadka
burzyk śródziemnomorski Puffinus yelkouan - 9
mewa białogłowa Larus cachinnans - liczna
mewa romańska Larus michahellis -
liczna
synogarlica senegalska Streptopelia senegalensis - 5
kraska Coracias garrulus - kilka
jerzyk alpejski Tachymarptis melba - stada po kilkadziesiąt
ptaków
jerzyk blady Apus pallidus - kilkanaście
jerzyk Apus apus - kilkanaście
12-13 sierpień
Efez, Pamuczak
Fantastycznie zachowane ruiny, robiące naprawdę duże wrażenie nawet na tych którzy za tego typu architekturą nie przepadają. No i oczywiście gorące tureckie stepy. W Pamuczaku dla ochłody dzika plaża, trochę zaśmiecona, ale za to dość cicha i spokojna, w okolicy ciekawe bagienka, jednak w sierpniu większość wyschnięta na wiór.
Tu z najciekawszych:
mewa białogłowa Larus cachinnans - liczna
mewa romańska Larus michahellis - liczna
mewa czarnogłowa Larus melanocephalus - 5
kraska Coracias garrulus - 1
dudek Upupa epops - 1
jaskółka rudawa Cecropis daurica - 3
kalandra szara Melanocorypha calandra - 2
dzierzba maskowa Lanius nubicus - 1
dzierzba czarnoczelna Lanius minor - kilka rodzin.
dzierzba rudogłowa Lanius senator - 1
gąsiorek Lanius collurio - 1
15-16 sierpień
Delta Goksu
Mekka Birdwatcherów z całego świata,
choć ostatnio w wyniku regulacji rzeki, teren najwyraźniej stracił na wartości,
mimo wszystko zdecydowanie warty odwiedzenia. Mozaika biotopów: czyste dzikie
plaże, na których żółwie morskie odbywają swe lęgi, płytkie lagunki, jeziora
słone i słodkie, rozległe trzcinowiska,
bagna i stepy nadal są atrakcyjnym miejscem dla wielu ciekawych gatunków
ptaków:
perkoz rdzawoszyi Podiceps grisegena - kilka
czapla purpurowa Ardea purpurea - 4
czapla nadobna Egretta garzetta - ponad 20
bocian biały Ciconia ciconia - ponad 1000 w kominie
ibis kasztanowaty Plegadis falcinellus - 6
bielik Haliaeetus albicilla - 1
sokół skalny Falco eleonorae - 1
sokół wędrowny Falco peregrinus - 1
modrzyk Porphyrio porphyrio - 1 (głos)
frankolin obrożny Francolinus francolinus - napotkany Francuz widział 2 os. - my nie mieliśmy tej
przyjemności
sieweczka morska Charadrius alexandrinus - ponad 30
sieweczka pustynna Charadrius leschenaultii - 1
czajka szponiasta Vanellus spinosus - 2
szablodziób Recurvirostra avosetta - 2
szczudłak Himantopus himantopus - 3
mewa żółtonoga Larus fuscus - 1
mewa cienkodzioba Larus genei - 6
mewa białogłowa Larus cachinnans - liczna
mewa romańska Larus michahellis - liczna
dudek Upupa epops - 2
bilbil arabski Pycnonotus xantopygos - przynajmniej - 3
skowrończyk krótkopalcowy Calandrella brachydactyla - liczny
prinia Prinia gracilis - liczna
dzierzba czarnoczelna Lanius minor - kilka
dzierzba maskowa Lanius nubicus - 3
gąsiorek Lanius collurio - 1
wąsatka Panurus biarmicus - liczna
18-19 sierpień
Demirkazik (Góry Aladag)
Wspaniałe dzikie góry, zapierające dech w piersi widoki i idealna pogoda do
wędrówki. Jedyni napotkani ludzie to tutejsi pasterze owiec. Brak szlaków, brak
zakazów - coś czego szukaliśmy. No i niesamowite gatunki ptaków:
góropatwa skalna Alectoris graeca - ponad 30
pójdźka Athene noctua - 3
syczek Otus scops - 1 słyszany
dzięcioł białoszyi Dendrocopos syriacus - 1
jerzyk alpejski Tachymarptis melba - ponad 40
jaskółka skalna Ptyonoprogne rupestris - ponad 100
górniczek Eremophila alpestris penicillata- ponad 20
drozd obrożny Turdus torquatus - 1
modrak Monticola solitarius - 3
nagórnik Monticola saxatilis - 1
iranka Irania gutturalis - kilka
białorzytka Oenatnthe oenathe - liczna
białorzytka płowa Oenanthe isabellina - liczna
białorzytka białogrzbieta Oenanthe finschii - 1
muchołówka półobrożna Ficedula semitorquata - 1
kowalik skalny Sitta neumayer - liczny
wrończyk Pyrrhocorax pyrrhocorax - ponad 30
wieszczek Pyrrhocorax graculus - 20
kulczyk królewski Serinus pusillus - ponad 15
gilak ciemnogłowy Rhodopechys sanguinea - 6
śnieżka Montifringilla nivalis - ponad 50
ortolan Emberiza hortulana - kilka
dudek Upupa epops- 1
21 sierpień
Jezioro Kulu
Słone, płytkie i śmierdzące bajoro położone wśród
wypalonych słońcem pól i stepów. Wyjątkowo nieprzyjazne dla człowieka miejsce
i równie wyjątkowo cenne dla olbrzymiej ilości ptaków:
flaming różowy Phoenicopterus ruber - 700
kazarka Tadorna ferruginea - ponad 1000
ohar Tadorna tadorna - kilka
sterniczka Oxyura leucocephala- 8
szablodziób Recurvirostra avosetta - kilka
szczudłak Himantopus himantopus - kilka
sieweczka morska Charadrius alexandrinus - 20
mewa cienkodzioba Larus genei - kilka
mewa czarnogłowa Larus melanocephalus - 20
mewa białogłowa Larus cachinnans - liczna
mewa romańska Larus michahellis - liczna
skowrończyk krótkopalcowy Calandrella brachydactyla - 10
skowrończyk mały Calandrella rufescens - ponad 20
kalandra szara Melanocorypha calandra - 10
białorzytka płowa Oenanthe isabellina - liczna
pliszka czarnogłowa Motacilla flava feldegg - 1
kurhannik Buteo rufinus - 3 pustułeczka Falco naumanni - 1
dudek Upupa epsos - 2
Poza wymienionymi obserwowaliśmy również następujące gatunki:
perkoz dwuczuby Podiceps cristatus, czapla siwa Ardea cinerea, łabędź niemy Cygnus olor, krzyżówka Anas platyrhynchos, cyranka Anas querquedula, krakwa Anas strepera, głowienka Aythya ferina, rybołów Pandion haliaetus, krogulec Accipiter nisus, kania czarna Milvus migrans, błotniak stawowy Circus aeruginosus, kobuz Falco subbuteo, pustułka Falco tinnunculus, wodnik Rallus aquaticus, kokoszka Gallinula chloropus, łyska Fulica atra, żuraw Grus grus, czajka Vanellus vanellus, sieweczka rzeczna Charadrius dubius, piaskowiec Calidris alba, biegus malutki Calidris minuta, biegus mały Calidris temminckii, biegus zmienny Calidris alpina, batalion Philomachus pugnax, kulik wielki Numenius arquata, piskliwiec Actitis hypoleucos, łęczak Tringa glareola, kwokacz Tringa nebularia, krwawodziób Tringa totanus, rybitwa białoczelna Sternula albifrons, rybitwa rzeczna Sterna hirundo, rybitwa czarna Chlidonias niger, grzywacz Columba palumbus, gołąb skalny Columba livia, turkawka Streptopelia turtur, sierpówka Streptopelia decaocto, kukułka Cuculus canorus, zimorodek Alcedo atthis, dymówka Hirundo rustica, oknówka Delichon urbica, skowronek Alauda arvensis, dzierlatka Galerida cristata, świergotek polny Anthus campestris, pliszka siwa Motacilla alba, kos Turdus merula, cierniówka Sylvia communis, piegża Sylvia curruca, pleszka Phoenicurus phoenicurus, kopciuszek Phoenicurus ochruros, kląskawka Saxicola rubicola, pokląskwa Saxicola rubetra, muchołówka szara Muscicapa striata, trzciniak Acrocephalus arundinaceus, trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus, piecuszek Phylloscopus trochilus, remiz Remiz pendulinus, bogatka Parus major, modraszka Cyanistes caeruleus, wilga Oriolus oriolus, szpak Sturnus vulgaris, sroka Pica pica, kawka Corvus monedula, wrona siwa Corvus cornix, kruk Corvus corax, trznadel Emberiza citrinella, dzwoniec Carduleis chloris, szczygieł Carduelis carduelis, potrzeszcz Emberiza calandra, mazurek Passer montanus i mnóstwo wróbli Passer domesticus...
Sebastian i Marta Guentzel